న్యూఢిల్లీ, 15 July
రైతులకు తీవ్ర నష్టం కలిగిస్తున్న పారాక్వాట్ గడ్డిమందుపై కేంద్ర ప్రభుత్వం సంపూర్ణ నిషేధం విధించింది. అత్యంత విషపూరితమైన ఈ రసాయనం అమ్మకాలను నిలిపివేస్తూ వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ మంగళవారం ముసాయిదా నోటిఫికేషన్ జారీ చేసింది. ఈ నిషేధం జూలై 14 నుంచి అమల్లోకి రానుంది.
భారతీయ రైతులకు శాపంగా మారిన పారాక్వాట్ గడ్డిమందుపై కేంద్ర ప్రభుత్వం సంపూర్ణ నిషేధం విధించింది. అత్యంత విషపూరితమైన ఈ రసాయనం అమ్మకాలను నిలిపివేస్తూ మంగళవారం వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ ఒక ముసాయిదా నోటిఫికేషన్ విడుదల చేసింది. ఈ నిషేధం జూలై 14 నుంచి అమల్లోకి వస్తుందని వెల్లడించింది.
ఇప్పటికే 70కి పైగా దేశాల్లో పారాక్వాట్ను నిషేధించగా, భారతదేశంలో మాత్రం దీని అమ్మకాలు యథేచ్చగా సాగుతున్నాయి. ఇటీవల కాలంలో ఈ రసాయనం దుష్పరిణామాలపై తీవ్ర స్థాయిలో ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. వైద్యులు, వ్యవసాయ పరిశోధకుల హెచ్చరికల నేపథ్యంలో కేంద్రం ఎట్టకేలకు పారాక్వాట్పై నిషేధం విధించింది. దేశవ్యాప్తంగా ఈ నిషేధం అమలులోకి వస్తుందని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది.
కీటకనాశన చట్టం 1968, సెక్షన్ 27 ప్రకారం పారాక్వాట్ దిగుమతి, తయారీ, రవాణా, పంపిణీపై పూర్తి స్థాయిలో నిషేధం వర్తిస్తుందని వ్యవసాయ శాఖ పేర్కొంది. అదే సమయంలో, సంబంధిత కంపెనీలకు తమ అభ్యంతరాలను, సూచనలను తెలియజేయడానికి 30 రోజుల సమయం ఇచ్చింది. జూలై 13 నుంచి ఆగస్టు 13లోపు పారాక్వాట్ ఉత్పత్తి సంస్థలు తమ స్పందన తెలియజేయాల్సి ఉంది. పారాక్వాట్ గడ్డిమందు కారణంగా దేశవ్యాప్తంగా 6 వేలమందికి పైగా రైతులు ప్రాణాలు కోల్పోయారని రికార్డులు తెలుపుతున్నాయి. పలువురు ప్రముఖులు, ఫౌండేషన్లు కూడా పారాక్వాట్కు వ్యతిరేకంగా ఫిర్యాదులు చేశాయి.
పారాక్వాట్కు నిర్దిష్ట విరుగుడు లేనందున, వైద్యులు దీనిని అత్యంత ప్రాణాంతకమైన వ్యవసాయ రసాయనాలలో ఒకటిగా పరిగణిస్తున్నారు. శరీరంలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత పారాక్వాట్ నేరుగా ఊపిరితిత్తులను దెబ్బతీస్తుంది. ఇది తరచుగా కోలుకోలేని ఫైబ్రోసిస్కు కారణమవుతుంది. మూత్రపిండాలు, కాలేయం, చర్మం, కళ్ళను కూడా తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తుంది. చికిత్స ఎక్కువగా సహాయకారిగా ఉంటుందని, విషప్రయోగం అనూహ్యంగా అధిక మరణాల రేటును కలిగి ఉంటుందని వైద్యులు చెబుతున్నారు. వ్యవసాయ కార్మికులు కూడా పారాక్వాట్ బారిన పడుతున్నారు.
పారాక్వాట్పై నిషేధం విధించడం ఇదే మొదటిసారి కాదు. కేరళ, ఆంధ్రప్రదేశ్ సహా అనేక రాష్ట్రాలు ఇంతకుముందు దీని వాడకాన్ని పరిమితం చేశాయి. అయితే, ఇతర రాష్ట్రాల్లో చట్టపరమైన సవాళ్లు, సాంకేతిక అడ్డంకులు ఎదురయ్యాయి. కేంద్రం స్వయంగా నిపుణుల కమిటీలు, నియంత్రణ సమీక్షల ద్వారా ఈ హెర్బిసైడ్ను పదేపదే పరిశీలించింది. ఇప్పుడు, ప్రభుత్వం నియమించిన నిపుణుల బృందం, రిజిస్ట్రేషన్ కమిటీ సిఫారసులను అనుసరించి, వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ దేశవ్యాప్తంగా నిషేధం కోసం ముసాయిదా నోటిఫికేషన్ జారీ చేసింది. మునుపటి రాష్ట్ర స్థాయి ఆంక్షల మాదిరిగా కాకుండా, తాజా నిషేధం దేశవ్యాప్తంగా వర్తిస్తుంది.
